Maandverband rij 1

Mimosept maandverband werd in 1963 in krantenadvertenties aangeprezen met de tekst ‘uitverkoren door miljoenen Zweedse vrouwen’. Een pak à 20 stuks kostte 1 gulden bij de drogist, kruidenier, supermarkt of het warenhuis.

 

‘Mimosept is zacht… en soepel… om onmerkbaar te dragen!’, staat in de advertentie. Wie anno 2020 het zachte, soepele maandverband van dichtbij bekijkt, kan zich niet voorstellen dat vrouwen het werkelijk zo ervoeren. Het verband is dik en bestaat uit een rechthoekige, pluizige lap papierwatten (‘celstof’) in hydrofiel gaas. Plakstrips werden nog niet toegepast. Maandverband werd op zijn plaats gehouden met een gordeltje of speciale menstruatieslip met kunststof kruisje.

 

Al tussen 1920 en 1930 kwam het eerste wegwerpmaandverband op de markt. Annegreet van Bergen beschreef in haar bestseller Gouden jaren uit 2014 dat wegwerpmaandverband in de naoorlogse jaren voor veel vrouwen simpelweg nog te prijzig was. Nog in 1965 gebruikte 65% van de Nederlandse vrouwen wasbaar maandverband van katoen of badstof.

Maandverband in de collectie van het Nederlands Openluchtmuseum
Verpakking maandverband van het merk Mimosept (N.3300)

 

In 1963 begon de verkoop van Mimosept in Nederland. ‘Volmaakte absorptie, volledige bescherming en volkomen zekerheid’, luidde de advertentietekst. Hoe vrouwen dit maandverband ervoeren, berichtten kranten niet. Maar herinneringen aan vergelijkbaar ‘damesverband’ liegen er niet om.

 

Annegreet van Bergen gebruikte wegwerpmaandverband van het merk Nefa. Ze schrijft openhartig: ‘Ik vond het vreselijk behelpen, ook al omdat het verbandje met koordjes aan een gordeltje moest worden vastgemaakt of met een veiligheidsspeld op zijn plaats moest worden gehouden. Het had de zachtheid van schuurpapier en een abominabel absorberend vermogen. ‘Doorlekken’ was alleen te voorkomen als je een plastic slip droeg.’ Voor de zekerheid zullen veel vrouwen daarom onder het wegwerpmaandverband een wasbaar maandverbandje hebben gedragen. Corrie de Groot publiceerde diverse ervaringsverhalen in haar boek Een in de was, een in de kast, een aan de bast uit 2002. Een vrouw uit Zwolle vertelt dat het kunststof kruisje van periodebroekjes hard en scherp werd en tegen haar dijbenen schuurde. Bovendien: ‘Bij iedere stap kraakte het plastic kruis, de mensen konden je horen aankomen... Wat haatte ik dat broekje.’ 

Reclame Mimosept uit 1963
Advertentie voor Mimosept Maandverband in het dagblad Het Vrije Volk, 28 maart 1963

 

Op de website van Libresse beschreven vrouwen onder een pseudoniem omstreeks 2018 hun ervaringen met vroegere wegwerpmaandverbanden. Lenitakkenstraat schrijft: ‘Wat een vooruitgang toen het wegwerpverband kwam, maar ja dat waren hele dikke verbanden met een periodebroekje. Bij mij thuis waren ze arm dus thuis moest je katoenen lappen gebruiken.’ Birtjebir schrijft dat ze ‘als een pinguïn’ liep en IreneTig noemt dat ‘die hele dikke maandverbanden zo’n prop vormden bij je kont als je naar school moest fietsen.’ Lutje77 voegt toe: ‘dik maandverband: pluizig, waarbij je vroeger ook nog doorlekte.’

 

Kortom, wegwerpmaandverband zoals Mimosept was niet onmerkbaar te dragen en leverde zelden een zeker gevoel op. Toch was het voor velen een verademing in vergelijking tot stugger wasbaar maandverband, dat bovendien gevoeliger leek voor doorlekken. Wegwerpmaandverband kon na gebruik tenminste weggegooid worden; wasbaar maandverband moest na een school- of werkdag weer mee naar huis. 

Wegwerpmaandverband uit circa 1960 in collectie Nederlands Openluchtmuseum
Wegwerpmaandverband, circa 1960 (N.3529.A)

 

Op het onderwerp menstruatie rustte vroeger een taboe. Dat had impact op het huishoudelijk leven, zoals het wassen van die bloederige lappen. De aanschaf leverde eveneens ongemak op. Jolanthe vertelt in Gouden jaren dat ze maandverband bij een andere drogist kocht: ‘Ik was te bedeesd om er bij mijn vaste drogist om te vragen.’ Illustratief is ook een lijst creatieve codewoorden om bij winkeliers aan te geven dat je maandverband wilde kopen, zoals ‘ossentongen’, ‘een-pak-griep-in-de-lucht’, ‘regenjasjes’ of ‘feestneuzen’.

 

Zelfs in 2020 blijken menstruatie en maandverband voor velen ongemakkelijk onderwerpen. Een vijfde van de jonge vrouwen in Nederland schaamt zich om menstruatieproducten te kopen. Vrouwen zijn gedurende hun leven gemiddeld 3500 dagen ongesteld: ruim 9,5 aaneengesloten jaren. Toch best een gesprekje waard?

 

Detailinformatie

Naam: Verpakking maandverband van het merk Mimosept
Inventarisnummer: N.3300
Vervaardiger: Mölnlycke
Datering: 1971
Plaats: Zweden
Materiaal: Kunststof, katoen, papier (vezelproduct), katoenen hydrofiel gaas

Klik hier voor meer informatie over het maandverband

Wasbaar maandverband van badstof
Wasbaar maandverband van witte badstof met linnen, met knoopsgaten waarmee het damesverband aan een gordeltje gezekerd werd, circa 1950 (N.3532)